Saturday , October 19 2019
Онцлох мэдээ

Түүхэн замнал

Ус цаг уурын шинжилгээний Эрдэнэт-Овоо станц 1972 оны 11 сарын 01-нд Булган аймгийн ус цаг уурын товчоонй харьяанд байгуулагджээ. Эрдэнэт-Овоо өртөөний дарга, ажиглагч÷ 4 хүний орон тоотойгоор  хоногт 4 хугацааны ажиглалт хийж эхэлсэн.

Эрдэнэт-Овоо өртөөг анх байгуулахад зөвлөлтийн геологийн хайгуулын анги ( Дарга нь Игорь Николаевич Волков) газар шорооны ажилд туслуулахаар Л Пунцаг,Ш Дунгар нарын 10 ажилчин өрмийн болон усны машин өгч цахилгааны шугам татах ажил хийсэн байна.1975 оны 01 сарын 01-ны өдрөөс эхлэн тус станцыг хоногийн 08,11,14,17,20,23,02,05 цагуудад буюу уур амьсгалын 8 хугацааны ажиглалтанд оруулж, 8 хугацааны мэдээ дамжуулдаг болжээ. Өртөөнд цаг уурын шинжилгээний ажил гүйцэтгэхэд дараахь багаж, тоног төхөөрөмжийг ашиглаж  байсан.Үүнд:

1.Агаарын даралтыг мөнгөн уст аягат барометрээр,

2Агаарын температурыг хуурай, нойтон,максималь,минималь термометрээр,

3.Хөрсний гадаргын температурыг хугацаат, максималь,минималь термометрээр,

4.Хөрсний гүний температурыг 0,2  0,4  0,8  1,6  2 м -ийн гүнд татуургат термометрээр

5.Агаарын чийгийг гигрометрээр,

6.Салхины чиглэл,хурдыг Флюгерээр (хүнд,хөнгөн )

7.Агаарын даралт,температур,чийгийг тасралтгүй өөрөө бичигч багажуудаар,

8.Цасны өндрийг рейкээр,

9.Нарны гийгүүлэлтийг гелиограф

10.¯үл,алсын барааны харагдац,öàã агаарын үзэгдлүүдийг заавар дүрмийн дагуу õèéæ,òóñãàé çîðèóëàëòûí äýâòýðò òýìäýãëýí,öàã àãààðûí ìýäýýã îëîí óëñûí õîîðîíä ñîëèëöîõ êîäîíä îðóóëíà.Èíãýýä êîîäîëñîí ìýäýýãýý êîìïüþòåðèéí ñ¿ëæýýãýýð  òºâ人 äàìæóóëíà.

УМТовчоо байгуулагдахаас өмнөх үед цаг агаарын богино хугацааны урьдчилсан мэдээг радиогоор хүлээн авч Уулын баяжуулах Эрдэнэт үйлдвэр,аж ахуйн газрууд , орон нутгийн Òөр захиргааны байгууллагад үйлчилдэг байâ.

Тухайн сард хийсэн шинжилгээний ажлын тайланг сар бүр

ЦХ-1Н хүснэгтээр гарган ус цаг уурын хүрээлэндýý хүргүүлæ áàéëàà..

Ус цаг уурын шинжилгээний Эрдэнэт-Овоо станцыг 1972 оны 11 сарын 01-нд байгуулахад даргаар  Цэндбазарûí Дугар,1974-1976 онä Жамба овогтой Цэнджав,1976-1981 онä Д. Нямдаваа, 1981-1991онä Б. Чимэдцэеэ, 1991 – 1993 онä А .Мөнхжаргал, 1993 -1998 онä Жамба овогтой Цэнджав, 1998 -2002 онä  Намсрайжавûí Соёлмаа, 2002-2010 онд О.Хандмаа,2010 îíîîñ îäîî õ¿ðòýë Í.Ñî¸ëìàà íàð тус  тус өртөөний даргûí àëáûã õàøæýý.

 

Ус цаг уурын шинжилгээний Эрдэнэт-Овоо өртөөнд Хөдөө аж ахуйн цаг уурын ажиглалтыг 1994 оноос хашаалсан ба хашаалаагүй талбайä бэлчээрийн ургамлын ургалтын байдал,  0-100 см гүний хөрсний чийгийн байнгын болон явуул судалгаа, бэлчээрийн талхлагдалт, бэлчээрийн  хортон царцаа, мэрэгчдийн судалгаа, õàâàð õºðñíèé óãòâàð ÷èéã,íàìàð õºðñíèé íººö ÷èéã,ºâºë öàñíû õýýðèéí явууë судалгааны ажиглалтуудыг хийж байна.

1997 оноос цаг уурын ажиглалтын мэдээг боловсруулах ажиллагаанд автоматжуулсан технологи нэвтрүүлж Meteo программыг ажиллуулж эхэлсэн.  2002 онд агаарын даралтыг мөнгөн уст аягат барометрýýð хэмжиж байсныг цахилгаан барометрээр хэмжиж эхэлсэн. 2004-06-10нд ªðòººíèé шинжилгээний ажиглалтын талбайг  100м зайд шилжүүлýí байрлуулæ,àæèãëàëò,øèíæèëãýýèé àæëàà õèéæ áàéëàà.Ìàíàé Ýðäýíýò Îâîî öàã óóðûí ºðòººíä òåõíèê, òåõíîëîãèéí øèíý÷ëýë õèéæ,  2004 оны 07сарын 14-17нд автомат цаг уурын станц  CK-4100-ийг шинээр суурилуулàí ажилуулж эхэлсэн þì. CK-4100-ийн автомат станцын мэдээíèé õàìò УЦУОШГ-ын мэдээллийн санд  сүлжээгээр өгч байна.  Орхон аймгийнõàà УЦУОША-ны  мэдээллийн дэд санд CD-нд авч хадгалж, эдгээр мэдээллийг судалгааны ажил хийхэд ашиглаж байна.Ìàíàé ªðòººíèé õàìò îëîí 40 æилийн òóðøèä Öàã óóðûí Àæèãëàëò, шинжилгээнийõýý õèéñýí ажлын тайлан материалууд (ЦД-1 дэвтэр, ЦХ-1Н хүснэгт, ЦД-7дэвтэр, ЦД-5 дэвтэр, (термограф, гигрограô, барографыí лент)-ыг Ìîíãîë Óëñûíõàà Öàã óóðûí Ìýäýýëëèéí ñàí, байгууллагынхаа мэдээллийн äýä санд хүлээлгэн өгч,óóð àìüñãàë,ñóäàëãàà øèíæèëãýýíèé çîðèóëàëòûí ¿íýò ºâèéã àðèâæóóëæ áàéäàãòàà ñýòãýë õàíàìæòàé байна. Ус цаг уурын шинжилгээний Эрдэнэт-Овоо өртөө нь системийн хэмжээнд øèíæèëãýýíèé àæëûí хөтөлбрийн биелэлт, ажлын чанарын үзүүлэлтээр 2007, 2008 онд 2-р байр, 2001, 2010 онуудад тэргүүний байр  эзэлсýí àìæèëò ãàðãàæ байлаа.

Leave a Reply